Odsetki Ustawowe

Kompendium wiedzy o odsetkach ustawowych

Czym są odsetki ustawowe i ile wynoszą?

Odsetki są nieodłącznym elementem kredytu. I pół biedy, jeśli chodzi o odsetki kapitałowe, bo te płacić musi każdy, kto zaciąga kredyt czy pożyczkę online. Gorzej, gdy przyjdzie płacić odsetki za opóźnienia w spłacie.

odsetki ustawoweStanowią one swego rodzaju rekompensatę dla wierzyciela, za czas, gdy nie może on dysponować swoimi pieniędzmi. I choć każdy wie czym są odsetki, to już znacznie trudniej przychodzi odpowiedź na pytanie, w jaki sposób je obliczyć? Skąd wzięła się kwota odsetek przy kredycie albo w jaki sposób wierzyciel naliczył odsetki za opóźnienie?

Z pomocą przychodzi internet i kalkulator odsetek, który odpowie na te pytania. Nie zaspokoi jednak ciekawości, jak ta kwota została obliczona.

Rodzaje odsetek

W styczniu 2016 roku weszły w życie nowe przepisy, które były wynikiem przeniesienia na polski grunt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Ich wysokość zależy od tego, jakiego rodzaju są to odsetki.

Ustawowe odsetki dzieli się na:

  • należne od sumy pieniężnej,
  • za opóźnienie,
  • za opóźnienie w transakcji handlowej.

Odsetki kapitałowe

Naliczane przy kredytach, pożyczkach pozabankowych, kartach kredytowych, debetach itd. Jeśli odsetki nie zostały ustalone, naliczane są ustawowe odsetki. Dokładnie mówiąc, jak przeczytasz w art. 359 Kodeksu cywilnego, odsetki ustawowe należą się, gdy wynika to z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu bądź innego uprawnionego do tego organu.

odsetki kapitałoweNajprościej mówiąc, są one wynagrodzeniem za pożyczony kapitał. I o ile banki rezygnują z prowizji, chcąc skusić klientów atrakcyjną ofertą, to póki co, żaden nie zrezygnował z naliczania odsetek. Inaczej sytuacja wygląda na rynku pożyczek pozabankowych, gdzie duża część firm oferuje pierwszą darmową pożyczkę, bez odsetek i bez prowizji.

Jeśli jednak spóźnisz się ze spłatą, to musisz liczyć się nie tylko z naliczeniem odsetek karnych, ale i standardowych kosztów pożyczki. Większość firm pozabankowych zastrzega, iż pożyczka jest darmowa tylko pod warunkiem terminowej spłaty, ewentualnie przedłużenia okresu spłaty bądź refinansowania pożyczki, ale tylko, gdy złożysz o to wniosek przed terminem płatności.

Niektóre firmy akceptują niewielki poślizg spłacie, ale są w zdecydowanej mniejszości, dlatego warto pilnować terminu, by firma nie naliczyła standardowych kosztów, w tym odsetek.

Jak obliczane są odsetki kapitałowe?

Odsetki kapitałowe, które przyjdzie zapłacić od kredytu, możesz samodzielnie obliczyć. A później sprawdzić, czy kalkulator odsetek wyświetli taką samą kwotę.

Banki ustalają wysokość odsetek, są to odsetki umowne, nie mogą być jednak wyższe niż maksymalne odsetki ustawowe. Jeśli strony nie umawiają się na wysokość odsetek, wówczas wynagrodzenie dla pożyczającego jest w wysokości odsetek ustawowych.

Informacja o wysokości odsetek ustawowych podawana jest w obwieszczeniu przez ministra sprawiedliwości. Obecnie wynoszą 5% w skali roku. Obliczane są na podstawie stopy referencyjnej NBP plus 3,5 pkt proc.

Określone są również maksymalne odsetki kapitałowe. Nie mogą być wyższe niż odsetki ustawowe razy dwa, czyli obecnie 10 proc. Zatem odsetki kapitałowe od kredytu czy pożyczki nie mogą być wyższe.

Odsetki za opóźnienie w spłacie

Naliczane, gdy dłużnik nie reguluje w terminie swoich należności. Z jednej strony jest to wynagrodzenie dla wierzyciela, który w dalszym ciągu nie może dysponować swoimi pieniędzmi. A z drugiej odsetki za opóźnienie w spłacie mają mobilizować dłużnika do spłaty zobowiązania.

Każdy dzień zwłoki powiększa dług, a zatem to dłużnikowi powinno zależeć, by jak najszybciej spłacić zobowiązanie bądź też porozumieć się z wierzycielem. W umowie kredytowej bądź pożyczkowej bank lub firma określają wysokość odsetek za opóźnienia w spłacie. Jeśli ich wysokość nie została określona w umowie, wówczas naliczane są ustawowe odsetki.

Jak obliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie w spłacie?

odsetki ustawowe za opóźnienie w spłaciePodstawę prawną obliczania odsetek za opóźnienie stanowi art. 481 Kodeksu cywilnego. Ich wysokość to suma równowartości stopy referencyjnej i 5,5 pkt proc. Obecnie stopa referencyjna równa jest 1,5 proc., a zatem ustawowe odsetki za opóźnienia w spłacie wynoszą 7 proc.

Podobnie jak w przypadku odsetek kapitałowych, ustalona jest maksymalna wartość odsetek za opóźnienie w spłacie. I tak samo jest to pomnożenie odsetek ustawowych razy dwa, czyli nie mogą wynosić obecnie więcej niż 14%. Jeśli w umowie podana jest wyższa wartość, wówczas odsetki muszą być zredukowane do maksymalnego ustawowego poziomu.

Odsetki ustawowe za opóźnienia w transakcjach handlowych

Odsetki te, jak sama ich nazwa na to wskazuje, odnoszą się do transakcji o charakterze handlowym. Szczegółowo określa je Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Przedmiotem transakcji może być dostawa towaru bądź odpłatne świadczenie usługi, jeśli umowa między stronami jest zawarta w związku z prowadzoną działalnością.

Jak obliczane są odsetki ustawowe za opóźnienia w transakcjach handlowych?

Odsetki te oblicza się podobnie jak pozostałe odsetki ustawowe. Jest to stopa referencyjna NBP plus 8 pkt proc. Zatem, skoro stopa referencyjna jest równa obecnie 1,5 proc., odsetki ustawowe za opóźnienia w transakcjach handlowych wynoszą 9,5 proc.

Kalkulator odsetek

Kalkulator odsetekWygodnym nazrzędzeniem do obliczania odsetek jest kalkulator odsetek. Wystarczy zaznaczyć rodzaj odsetek, kwotę, dzień od którego naliczane są odsetki i ten, w którym zamierzasz uregulować zobowiązanie. Jeśli wysokość odsetek jest umowna, to również tę wartość należy podać. Kalkulator odsetek w krótką chwilę obliczy, ile musisz zapłacić.

Podsumowując, wysokość odsetek zależna jest od ich rodzaju, stopy referencyjnej NBP oraz liczby punktów procentowych określonych w Kodeksie cywilnym bądź Ustawie o terminach zapłaty.

O autorze

Bądź w kontakcie z Financer.com

Obserwuj nas na Facebooku