Het Basisinkomen; Vervolg

3 minuten

Het basisinkomen in Europa

Na allerlei proeven in Europa, is het de beurt aan Finland om tests uit te voeren met een universeel basisinkomen. 2000 willekeurig gekozen inwoners zonder baan zullen (tijdelijk) een basisinkomen van 560 euro per maand ontvangen. De geselecteerde inwoners werden hier niet op voorhand van op de hoogte gebracht en mogen het aanbod niet weigeren.

Afgelopen week kreeg de groep geselecteerden te horen dat zij werden uitgekozen om het project te testen. De deelnemers zijn tussen de 25 en 28 jaar oud en zijn verplicht mee te doen aan de proef. Dit is tot nu toe de grootste proef van Finland m.b.t. het basisinkomen. In totaal gaat het om ruim 20 miljoen euro.

Werkloosheid

Na de economische crisis heeft Finland het zwaar te verduren gehad. Vooral de werkgelegenheid kreeg een zware klap en het herstel is traag. De werkloosheid is het laatste jaar blijven hangen rond de 10%. (Om even het verschil aan te geven: in Nederland schommelt de werkloosheid rond de 6%).

Vooral in de grote steden zoals Helsinki slaagt Finland er niet in om het percentage naar beneden te halen. De economie in het binnenland is erg afhankelijk van de export, en er is weinig vraag naar Finse producten op dit moment.

Uit peilingen naar de populariteit van het project bleek dat meer dan een derde van de Finse bevolking tevreden is met het idee. Zij stellen als enige voorwaarde dat de vlaktaks op 40% wordt vastgelegd. 30 procent van de bevolking stemde in met een vlaktaks van 50 %.

De vlaktaks (ook wel ‘proportionele belasting‘) is een vorm van inkomstenbelasting waarbij ieder inkomen met hetzelfde percentage wordt belast. Alle vermogen boven de belastingvrije schijf wordt dan belast met een vast percentage. De overheid hanteert bijvoorbeeld een belastingvrij inkomen tot 20.000 euro. Indien de vlaktaks 40% bedraagt, zal al het bijkomende inkomen belast worden met 40% belastingen.

Belastingen

Het basisinkomen van 560 voor deze proef is niet belastbaar. Tevens wordt er tijdens de proefperiode niets verwacht van de deelnemers. Enkel dat de onderzoekers de mogelijkheid hebben om data te verzamelen en enquetes af te nemen. Er wordt uiteraard gehoopt dat de proef een positief effect zal hebben op de arbeidsmarkt en dat er uiteindelijk minder mensen sociale zekerheid nodig zullen hebben.

Na afloop van de proef zal de overheid de ervaringen van de deelnemers vergelijken met die van de mensen met een uitkering, voornamelijk om te kijken of de testpersonen meer gemotiveerd zijn om te werken en om na te gaan of deze strategie voordeliger is dan een uitkering.

De test dient deels om te achterhalen of men gemotiveerder is om te gaan werken wanneer men een basisinkomen ontvangt, i.p.v te moeten steunen op een uitkering.

Basisinkomen in andere landen, Nederland?

In Finland wordt het plan voor een universeel basisinkomen sterk gesteund, in het bijzonder door de linkse politieke partijen en bevolkingsgroepen. Ook de rest van de wereld heeft interesse in een dergelijk systeem.

In Zwitserland wordt dit plan nog niet gesteund, een referendum liet zien dat de bevolking het niet eens is met een dergelijke bron van inkomen.

In Nederland zijn er meerdere gemeentes geïnteresseerd in een basisinkomen voor iedereen. In de praktijk blijkt dit echter een heel duur plan te zijn. Ook zou het betekenen dat – mocht het basisinkomen worden goedgekeurd door de overheid – alle vrijstellingen en aftrekposten worden afgeschaft.

Kosten Basisinkomen

Basisinkomen zou Nederland 200 miljard kosten, min alle aftrekposten en vrijstellingen van 135 miljard. Er zijn dan geen uitkeringen meer en de belastingen zullen waarschijnlijk erg hoog liggen voor de werkende Nederlanders, 56,6% om precies te zijn. Dit is te wijten aan het ontbreken van een belastingvrij deel. De overheid moet namelijk inkomsten kunnen genereren om het basisinkomen te bekostigen.

Het VNL (Voor Nederland) ziet het echter anders. Zij willen een belastingvoet voor iedere Nederlander van 25 % (in het filmpje hebben ze het over 23%, op hun site 25%) en een belastingvrije voet per maand van 833 euro. Indien dit voorstel wordt goedgekeurd, wil VNL de mogelijkheid scheppen om rechtstreeks eigen belastingaangifte te doen via de website van VNL.

Of 2017 het jaar wordt dat het basisinkomen wordt geïntroduceerd is nog onduidelijk. De meningen zijn verdeeld en er is nog een hoop verder onderzoek nodig om gegronde uitspraken te kunnen doen over de effectiviteit ervan.

×

Geef uw beoordeling over Het Basisinkomen; Vervolg